Brighida?

Mysterieuze godin of heilige?

Wie ben je?

Mooi, Trots en Onschuldig?

Bescherm je het vee?

Godin van de Vruchtbaarheid, Wijsheid, Cultuur en Beschaving?

Geef je je een beetje bloot?

In het wapen van Ommen is afgebeeld de heilige Brighida. Ik wilde van haar een beeld aan de Vecht maken. Maar wie was zij? In het wapen is ze zo stoffig, vaag en saai afgebeeld. Zij roept allemaal vragen op. Vragen die in het beeld tot uitdrukking zijn gekomen.

Met deze vragen heb ik mijn beeld vormgegeven.

Ik heb Brighida het gezicht en decolleté van Mona Lisa getracht te geven, mysterieus en trots. De decolleté opdat ze zich een beetje bloot zal geven.

Ze heeft de hoofdtooi van het onschuldige meisje met de parel gekregen. De heldere kleuren verwijzen naar “Brigid”, dat helder betekent. Ze heeft een palmtak in haar hand, die staat voor de zege en overwinning. Ze heeft haar kleed opgetild, heel schuchter en voorzichtig, om de Vecht te kunnen betreden.

Naast haar staat een varken, die nog niet zo is gecultiveerd als het huidige varken, maar meer lijkt op een wild zwijn. Hij kijkt haar vragend aan: ze is immers de beschermvrouwe van het vee.

Brigida is bij heel veel inwoners van Ommen niet bekend. Misschien dat dit beeld een beetje voor de bekendheid van Brigida zal zorgen en tot nadenken aan zal zetten.

St. Brigida van Kildare
De Brigida van het wapen van Ommen is geboren op 1 februari 436 en overleden in 520 in Ierland. Ze is na St. Patrick de belangrijkste heilige van Ierland en beschermvrouwe van het vee. Haar vader was stamhoofd van Leinster, dat ten westen van Dublin ligt. Haar moeder was van het koninklijke geslacht O‘Connors, alhoewel het gerucht ging dat haar echte moeder een slavin was. Brigida zou uitzonderlijk schoon zijn geweest, vandaar dat ze de naam Brigida of Brighid heeft gekregen, de Keltische naam voor licht. Als kind zou ze ook uitzonderlijk vroom zijn geweest.

Haar vader wilde zijn gebied uitbreiden en Brigida zou door vele edellieden te huwelijk zijn gevraagd, maar tot wanhoop van haar vader wees ze elke man af. Ze is toen door een oogziekte lelijk geworden en haar vader heeft haar toen een eikenbosdomein gegeven waar ze als kluizenaar ging leven. Later voegden vele vrouwen zich bij haar en het vrouwenklooster van Kildare ontstond. Chill-dra betekent kluis onder de eik, waarvan de naam Kildare is afgeleid. Bisschop Machilas, een neef van St. Patrick, gaf de opdracht aan de kluizenaressen van het klooster om Ierland en het vaste land te kerstenen. Daarom wordt Brigida beschouwd als stichteres van de eerste vrouwelijke kloosterorde van West-Europa.

Er zijn verhalen waarin Brigida bij de geboorte van Jezus was en een koe heeft gemolken om de Heilige familie van eten te voorzien. Ze was in deze verhalen de pleegmoeder van Jezus en ze wordt daarom ook wel moeder Gods van het Noorden genoemd. In Ommen is de oudste zegel met Brigida gevonden in 1336.